Bij het ontwerpen van mountainbike kleding staat één combinatie centraal: slijtvastheid en bewegingsvrijheid. Op een mountainbike ben je continu in beweging. Je verplaatst je gewicht ver tot achter het zadel tijdens een steile afdaling, je trekt explosief aan het stuur om over een boomwortel te springen en je hangt schuin in scherpe bochten. Kleding die strak trekt of knelt, is op de trails niet alleen oncomfortabel, maar beperkt je controle over de fiets. Daarom zien we in mountainbike kleding veel gebruik van technische stretch-materialen, gecombineerd met extra verstevigde (slijtvaste) panelen op kwetsbare plekken zoals de knieën, heupen en schouders.
Voordat je een nieuwe outfit aanschaft, is het belangrijk om te bepalen welk type mountainbiker je bent. Er bestaat namelijk niet zoiets als één universele MTB-outfit. De kleding die je nodig hebt, hangt nauw samen met het soort mountainbike waarop je rijdt en het terrein dat je opzoekt. We delen de kleding ruwweg op in drie categorieën:
Ben jij een fietser die voornamelijk op de relatief vlakke, snelle Nederlandse routes te vinden is om persoonlijke records te verbreken? Dan ligt jouw focus op snelheid, efficiëntie en een hoge trapfrequentie. Voor rijders op een cross country of marathon mountainbike is de kleding nauw verwant aan die van de wielrenner op de weg. XC-renners dragen strakke, aerodynamische lycra broeken (bibshorts) en nauwsluitende fietsshirts. Een wapperend shirt kost op hoge snelheid namelijk onnodig veel energie, en in de strakke achterzakjes kun je makkelijk en veilig je sportvoeding kwijt voor onderweg.
Zodra de afdalingen technischer worden, de sprongen hoger en het terrein ruiger, verandert de dresscode drastisch. Voor berijders van een enduro, trail of all-mountain bike is de zogenaamde loose fit of baggy kleding de absolute norm. Deze lossere pasvorm is puur functioneel: een wijdere broek (een baggy short) biedt de benodigde ruimte om zonder restricties je knieën te buigen in lastige secties. Bovendien is de kleding ruimer ontworpen zodat je er probleemloos kniebeschermers of een rugschild onder kunt dragen.
Extra tip voor de e-MTB: Omdat de motor je aanzienlijk helpt tijdens pittige beklimmingen, genereer je zelf minder lichaamswarmte dan op een reguliere fiets. Berijders die zich oriënteren via onze elektrische mountainbike koopgids adviseren we dan ook om zich altijd nét een laagje warmer te kleden (of een compact windjack in de tas mee te nemen). Zo voorkom je dat je tijdens de snelle afdalingen te ver afkoelt.
Bij het allerzwaarste zwaartekrachtwerk ga je vaak met een skilift of shuttlebus omhoog, om jezelf vervolgens op brute snelheid naar beneden te storten. Rijders op een downhill of freeride mountainbike dragen de meest robuuste kleding uit het spectrum. De broeken en shirts (vrijwel altijd met lange mouwen) zijn gemaakt van dikke, onverwoestbare stoffen zoals canvas of ripstop nylon. Luchtweerstand of ventilatie spelen hier een ondergeschikte rol; alles is ontworpen om niet te scheuren bij een val over scherpe rotsen en om de zware body protectie perfect op zijn plek te houden.
Mountainbiken is een sport van flinke piekinspanningen. Het ene moment ben je jezelf in het zweet aan het werken tijdens een steile, technische beklimming tussen de beschutte bomen. Een minuut later duik je met hoge snelheid een open afdaling in waar de wind vrij spel heeft. Om te voorkomen dat je tijdens de klim oververhit raakt en in de afdaling gevaarlijk afkoelt, kleden verstandige mountainbikers zich volgens het lagensysteem (ook wel het 'ui-systeem' genoemd). Door slimme laagjes over elkaar te dragen, kun je onderweg makkelijk iets uittrekken of toevoegen.
De absolute basis van je outfit is een goed ondershirt, ook wel de baselayer genoemd. Deze laag zit strak op je huid en heeft maar één doel: je lichaam droog houden door zweet razendsnel af te voeren. Een veelgemaakte beginnersfout is fietsen in een standaard katoenen t-shirt. Katoen zuigt vocht namelijk op als een spons en houdt het vast. Zodra je de top van een heuvel bereikt met een nat katoenen shirt, koel je door de rijwind in de afdaling direct ijskoud af. Kies daarom altijd voor ademende synthetische stoffen of merinowol. Lees alles over deze belangrijke materiaalkeuze in ons artikel: katoen of microvezel, wat zit beter tijdens fietsen? of bekijk direct de complete fiets onderkleding ondergoed koopgids.
Over je basislaag draag je je fietsshirt. Op de mountainbike rijd je (ook in de zomer) opvallend vaak met shirts met lange mouwen. Dit biedt namelijk een essentiële, lichte beschermlaag tegen schrammen van doornstruiken en takken langs smalle bospaden. Hoewel de materialen veel lijken op de shirts voor wielrenners (lees daarvoor ook onze fietsshirt koopgids), is het ontwerp van een MTB-shirt op een paar cruciale punten anders gesneden:
De buitenste laag trek je aan wanneer de elementen echt tegenzitten. In het bos heb je niet alleen te maken met regen van boven, maar ook met een constante stroom modder en plassen die door je eigen voorband omhoog worden geworpen. Een regen- of windjack voor op de mountainbike is daarom vaak voorzien van verstevigde panelen op de onderarmen en de rug.
Daarnaast is een goede DWR-coating (Durable Water Repellent) onmisbaar; deze zorgt ervoor dat modder en water als kleine pareltjes van de stof afrollen in plaats van erin te trekken. Wil je weten waar een jack verder aan moet voldoen op het gebied van waterkolom en ademend vermogen (zodat je niet alsnog nat wordt van je eigen zweet)? Duik dan in ons artikel: waterdichte fietsjassen: waar moet je op letten?.
De broek krijgt tijdens een mountainbikerit misschien wel de zwaarste klappen te verduren. Naast de constante wrijving over het zadel, schuurt de stof regelmatig langs takken en vangt het de eerste impact op bij een val. Voor de meeste disciplines in het bos (met uitzondering van Cross Country) valt de keuze op een wijde broek. Dit lijkt een simpel, casual kledingstuk, maar vergis je niet: een goede MTB broek is een hoogstandje van textieltechniek.
Een kwalitatieve mountainbike broek (zowel de korte short als de lange variant) moet een lastige tegenstelling zien op te lossen: hij moet onverwoestbaar zijn, maar mag je trapbeweging absoluut niet hinderen. Dit wordt opgelost door het combineren van twee soorten materialen:
Daarnaast is een MTB broek vaak voorzien van een DWR-coating (Durable Water Repellent). Dit is geen volledige waterdichtheid, maar het zorgt er wel voor dat opspattende plassen en modder als druppeltjes van de stof glijden. Hierdoor zuigt de broek zich niet vol en word je niet belemmerd door een zwaar, nat kledingstuk.
Een veelgestelde vraag van beginnende mountainbikers is: hoe voorkom je zadelpijn als je in zo'n wijde broek zonder zeem fietst? Het antwoord is simpel: dat doe je niet. Onder de wijde, robuuste buitenbroek draagt iedere serieuze mountainbiker een strakke binnenbroek, ook wel de liner genoemd.
Deze liner is gemaakt van zeer dun, ademend mesh-materiaal (zodat het niet te warm wordt onder je buitenbroek) en is voorzien van een hoogwaardige zeem. Net als op de racefiets draag je hier geen normaal ondergoed onder, om schuurplekken te voorkomen. De liner klik je vaak met kleine lusjes vast aan de binnenkant van je buitenbroek, zodat de zeem perfect op zijn plek blijft tijdens het stuiteren over boomwortels. Wil je alles weten over het kiezen van de perfecte zeem om pijnvrij rond te fietsen? Lees dan onze uitgebreide fietsbroek koopgids: hier moet je op letten en het artikel over de juiste fietsbroek kiezen: comfort, prestatie en bescherming in elke rit.
In de zomer volstaat een baggy short met een liner. Maar zodra de temperaturen dalen, is het belangrijk om je kniegewrichten warm te houden om blessures te voorkomen. Je hebt hierbij twee opties.
De eerste optie is het toevoegen van losse fiets beenwarmers onder je korte MTB broek. Deze kun je makkelijk uittrekken en in je tas stoppen als je het warm krijgt van een zware klim. Duik je echt de vrieskou en de winterse modder in? Dan schakel je over op een lange, strakkere MTB winterbroek met winddichte en waterafstotende panelen. De modder in de winter stelt namelijk nog meer eisen aan je materiaal en kleding. Meer tips voor het trotseren van koude trails vind je in ons overzicht voor mountainbiken in de winter.
Je core en je benen zijn inmiddels goed ingepakt, maar op ruig terrein zijn de uitersten van je lichaam minstens zo belangrijk. Je handen en voeten zijn namelijk je enige contactpunten met de fiets. Bovendien is haarscherp zicht van levensbelang als de bomen en afdalingen elkaar in rap tempo opvolgen. We maken je outfit compleet met de juiste accessoires.
Binnen de mountainbikewereld bestaat een vriendelijke, maar fanatieke discussie over het ideale type schoen. Dit hangt volledig af van het type pedaal dat je op je fiets monteert. We onderscheiden twee kampen:
Twijfel je nog? Duik dan de diepte in met onze mountainbike schoenen: de beste keuze maken gids, of lees alles over de techniek in de MTB pedalen koopgids. Vergeet bovendien niet om speciale, naadloze sportsokken te dragen (lees hiervoor de fietssokken koopgids) om blaren te voorkomen in natte omstandigheden.
Waar de meeste wielrenners in de zomer rijden met 'halve' handschoentjes (waarbij de vingertoppen bloot zijn), dragen mountainbikers nagenoeg altijd full-finger handschoenen. Dit heeft twee praktische redenen. Ten eerste heb je in een stuiterende afdaling maximale grip op je remhendels nodig. Zodra je vingers bezweet raken, glij je zonder handschoenen makkelijk weg. Ten tweede fungeren de lange vingers als een licht schild tegen doorns en scherpe takken langs de trails. In onze fietshandschoenen koopgids lees je alles over de verschillende materialen en padding. Rij je veel in de winter? Zorg dan dat je dikkere exemplaren aanschaft en lees onze tips in het artikel hoe voorkom ik koude handen en voeten op de fiets?.
Fietsen in het bos zonder oogbescherming is simpelweg onverstandig. Niet alleen vanwege de UV-straling, maar vooral ter bescherming tegen zwiepende takken en opgeworpen modder of zand van de rijder voor je. Een uitstekende keuze voor mountainbikers is een bril met fotochromatische (meekleurende) lenzen. Omdat je constant wisselt tussen donkere bosstroken en zonnige open vlaktes, past deze lens zich automatisch aan het licht aan. Meer hierover lees je in de fietsbril koopgids.
Wat betreft het drinken onderweg: op extreem ruige trails stuitert een reguliere bidon nog weleens uit de houder, of het mondstuk raakt volledig bedekt met modder. Veel mountainbikers kiezen daarom voor een speciale rugzak of heuptas met een geïntegreerd drinksysteem (een waterzak met een slangetje). We wegen de voor- en nadelen voor je af in de gids: fiets bidons en drinkzakken: wat is de beste keuze?.
Sta je op het punt je nieuwe MTB-outfit af te rekenen? Loop dan eerst even deze snelle, praktische checklist door om teleurstellingen in het bos te voorkomen: