Een mountainbike groepset is het kloppende hart van je offroad-machine. Waar een groepset voor de weg strak en gestroomlijnd is, zijn MTB-onderdelen grof, sterk en ontworpen om klappen van stenen en takken op te vangen. Om te voorkomen dat we verdwalen in de basistechniek, verwijzen we je voor de exacte werking van de losse onderdelen graag door naar onze specifieke diepte-artikelen:
De tijd dat een mountainbike drie voorbladen (een 'triple') had, ligt definitief achter ons. Zelfs de populaire dubbel (2x) is vrijwel volledig van het toneel verdwenen in het sportieve segment. Shimano focust zich nu uitsluitend op de 1x aandrijving (one-by). Dit betekent: slechts één enkel kettingblad voorop en een gigantische cassette achter (veelal 12-speed met een 10-51T vertanding).
Dit systeem biedt enorme voordelen: het is lichter, er is minder modderophoping rondom de trapas, de bediening op het stuur is simpeler (je hebt immers geen linker shifter meer nodig) en de ketting loopt er zelden af. Om die ketting feilloos op zijn plek te houden, is elke serieuze Shimano MTB-achterderailleur uitgerust met Shadow RD+ technologie. Dit is een wrijvingskoppeling (clutch) die je aan kunt zetten met een grijs hendeltje op de derailleur. Het verhoogt de veerspanning enorm, waardoor de kooi van de derailleur niet meer naar voren kan klapperen over boomwortels en 'chain slap' (het slaan van de ketting tegen je frame) wordt voorkomen.
Als je al wat langer meeloopt in de fietswereld, ken je ongetwijfeld de Shimano Altus, Acera en Alivio groepsets. Dit waren jarenlang dé instapgroepen voor budget-mountainbikes en recreatieve fietsen. Shimano heeft deze groepen recentelijk volledig geschrapt en vervangen door één revolutionair, uniform ecosysteem: Shimano CUES.
CUES (Create Unique Experiences) is ontworpen om de enorme fragmentatie in het instapsegment op te lossen. Het is een modulair systeem (verkrijgbaar in 9, 10 en 11-speed) waarbij onderdelen naadloos met elkaar uitwisselbaar zijn. De absolute kern van CUES is de focus op onverwoestbaarheid in plaats van gewicht. CUES maakt standaard gebruik van de nieuwe LinkGlide technologie (waarover we in deel 3 alles uitleggen). De cassettes en kettingen zijn aanzienlijk dikker en robuuster gemaakt, wat ze tot wel drie keer zo slijtvast maakt als traditionele onderdelen. Dit maakt Shimano CUES niet alleen de perfecte keuze voor de beginnende mountainbiker, maar ook de absolute gouden standaard voor (e-)mountainbikes en trekkingfietsen die zonder veel onderhoud gigantische afstanden moeten overbruggen.
Net als op de weg is de line-up in het bos opgebouwd in duidelijke treden. Hoe hoger je komt, hoe lichter de materialen, hoe sneller de schakelacties onder zware druk en hoe meer de nadruk verschuift van pure duurzaamheid naar maximale prestaties. Om je te helpen bij het vinden van de juiste fiets voor jouw instapniveau of ambitie, kun je uiteraard ook altijd onze mountainbike keuzehulp raadplegen. Laten we de groepen van de onverwoestbare basis tot het profniveau doornemen.
Zoals we in het vorige deel bespraken, is Shimano CUES de nieuwe norm voor de recreatieve fietser. Binnen de CUES-familie zijn er drie niveaus: de U4000 (9-speed), U6000 (10- en 11-speed) en de luxere U8000 (11-speed, veelal toegepast op hoogwaardige trekkingfietsen en e-bikes). Ze blinken allemaal uit in een bizar lange levensduur en zijn daardoor ideaal voor beginnende mountainbikers of weekendkrijgers die niet na elk modderritje in de winter hun complete aandrijflijn willen vernieuwen.
Deore is al decennialang de absolute 'value-for-money' koning van Shimano. Met de huidige Deore M6100 groepset stap je de wereld van de serieuze, sportieve mountainbiker binnen. Dit is Shimano's meest toegankelijke 12-speed groepset. Het maakt gebruik van exact dezelfde geavanceerde technieken als de duurdere broers (zoals het snelle Hyperglide+ profiel op de ketting en cassette), maar is uitgevoerd in iets zwaarder, gestanst staal en aluminium. Voor wie met een beperkt budget toch wil genieten van vlekkeloze toptechniek en een enorm 10-51T cassettebereik, is dit simpelweg de beste keuze op de markt.
De Shimano SLX groepset is de logische stap voor de fanatieke amateur die zijn materiaal zwaar belast en tegelijkertijd gewicht wil besparen op zijn fiets. SLX is aanzienlijk lichter dan Deore, mede door een betere afwerking, het gebruik van een deels aluminium cassette en lichtere, holle crankarmen. De schakelacties voelen dankzij verfijndere mechanismen in de shifters net wat soepeler en directer aan. SLX biedt in de praktijk 90% van de prestaties van het XT-topmodel, maar voor een aanzienlijk vriendelijkere prijs.
Als er één groepset iconisch is in de mountainbikewereld, dan is het Shimano Deore XT. Dit is wereldwijd het werkpaard van talloze serieuze liefhebbers, fanatieke trailrijders en wedstrijdrijders. XT biedt nagenoeg dezelfde extreme prestaties als het onbetaalbare vlaggenschip, maar is ontworpen met iets meer oog voor dagelijkse, betaalbare robuustheid. Een groot merkbaar voordeel van de XT shifters is de 'Multi-Release' functie: hiermee kun je met één diepe druk van je duim meerdere versnellingen tegelijk zwaarder én lichter schakelen. Dit is absoluut onmisbaar wanneer het terrein razendsnel op en neer golft.
Aan de absolute top van de berg staat XTR. Deze groepset is exclusief ontwikkeld voor professionele World Cup cross-country racers en enduro-profs waarbij letterlijk elke milliseconde en elke gram telt. Om het gewicht te minimaliseren worden er uitsluitend exotische materialen gebruikt: de grootste cassettekransjes zijn van aluminium, het midden is van titanium, er is veelvuldig gebruikgemaakt van magnesium en carbon, en de toleranties in de fabrieksafstelling zijn ongekend streng. XTR is adembenemend mooi, vederlicht, messcherp in bediening en vanzelfsprekend peperduur.
Tabel 1: Shimano Mountainbike Groepset Hiërarchie
| Niveau | Groepset | Speed | Inzetbereik & Kenmerken |
|---|---|---|---|
| Recreatief / Instap | CUES (U4000, U6000, U8000) | 9, 10 of 11 | LinkGlide technologie, focus op extreme duurzaamheid en e-bikes. |
| Sportieve Instap | Deore (M6100) | 12 | Eerste niveau met 12-speed en Hyperglide+, ongeëvenaarde prijs-kwaliteit. |
| Middenklasse | SLX (M7100) | 12 | Lichter dan Deore, zeer robuust, voor de fanatieke en veeleisende fietser. |
| High-end / Expert | Deore XT (M8100) | 12 | Multi-Release shifters, top-prestaties gecombineerd met hoge betrouwbaarheid. |
| Professioneel | XTR (M9100) | 12 | Titanium en magnesium, compromisloos lichtgewicht voor de World Cup. |
De tijd dat een Shimano cassette simpelweg een stapel metalen tandwielen was, ligt ver achter ons. Bij het kiezen van een moderne Shimano mountainbike-aandrijving sta je voor een keuze tussen twee totaal verschillende technologieën, elk ontworpen voor een specifiek doel: Hyperglide+ en LinkGlide.
Hyperglide+ is de standaard op alle prestatiegerichte 12-speed groepen (Deore, SLX, XT en XTR). De tanden van de cassette en de schakels van de ketting zijn met extreme precisie gefreesd. Het doel? Zorgen dat je kunt blijven schakelen terwijl je maximale kracht op de pedalen levert. Waar oudere systemen gingen kraken of haperen zodra je bergop volle bak doorschakelde, pakt Hyperglide+ de ketting direct op en trekt hem naadloos naar het volgende kransje. Het is ontworpen voor de sportieve rijder waarbij elke seconde telt en momentum cruciaal is.
Met de enorme opkomst van elektrische mountainbikes ontstond er een probleem: de motoren leveren zoveel extra koppel (kracht) dat traditionele cassettes en kettingen razendsnel verslijten. Shimano bedacht hiervoor LinkGlide, de techniek die het hart vormt van de nieuwe CUES line-up en specifieke XT-onderdelen. De tanden van een LinkGlide cassette zijn aanzienlijk dikker en hebben een diepere basis. Het resultaat is een aandrijflijn die tot wel drie keer langer meegaat en uiterst soepel schakelt. Het nadeel? Het is zwaarder en het schakelmoment voelt iets trager aan dan bij Hyperglide+. Voor kilometervreters en e-MTB'ers is het echter de ultieme uitvinding.
Tabel 2: Vergelijking Hyperglide+ en LinkGlide
| Kenmerk | Hyperglide+ (12-speed) | LinkGlide (CUES / XT LG) |
|---|---|---|
| Focus | Snelheid en competitie. | Slijtvastheid en betrouwbaarheid. |
| Schakelgedrag | Razendsnel, optimaal onder zware trapbelasting. | Vloeiend en schokvrij, maar iets trager. |
| Duurzaamheid | Goed, mits perfect onderhouden. | Tot 300% slijtvaster dan Hyperglide+. |
| Doelgroep | XC-racers, trail-rijders en sportieve amateurs. | Recreanten, bikepackers en alle (e-)mountainbikers. |
Shimano heeft uiteraard ook niet stilgezeten op het gebied van elektronisch schakelen (Di2) in het bos. De nieuwste generatie Deore XT Di2 is specifiek ontworpen met de elektrische mountainbike in gedachten. Deze elektronische derailleurs werken naadloos samen met de krachtige Shimano EP6 en EP8 middenmotoren. Wil je meer weten over de keuzes rondom deze fietsen? Bekijk dan onze elektrische mountainbike koopgids.
De koppeling tussen de Di2 aandrijflijn en de e-bike motor heeft geleid tot twee ronduit revolutionaire technologieën:
Hard kunnen fietsen is fantastisch, maar tijdig en gecontroleerd stilstaan is nog veel belangrijker in de bossen. Shimano staat in de mountainbike-wereld bekend om de best doseerbare en meest betrouwbare hydraulische schijfremmen op de markt. Benieuwd hoe deze remmen zich verhouden tot het aanbod van de grote Amerikaanse concurrent? Lees dan de uitgebreide Shimano en SRAM MTB groepen koopgids.
Binnen vrijwel elke Shimano groepset (van Deore tot en met XTR) heb je bij aanschaf de keuze uit twee typen remklauwen:
Het kiezen en onderhouden van een mountainbike aandrijflijn vereist net even wat andere keuzes dan op de weg. Om te zorgen dat je fiets perfect aansluit bij jouw ambities op de trails en je in de werkplaats niet voor vervelende verrassingen komt te staan, hebben we de belangrijkste vuistregels voor je verzameld.
Een enorme waarschuwing bij het upgraden van je mountainbike: je kunt een moderne 12-speed Shimano MTB-cassette (zoals Deore, SLX, XT of XTR) nooit op een standaard (HG) achterwiel monteren. Omdat deze cassettes beginnen met een piepklein 10-tands kransje voor een hogere topsnelheid, heeft Shimano een compleet nieuwe montage-standaard voor de wielnaaf ontworpen, genaamd de Micro Spline body. Controleer dus altijd of jouw achterwiel is voorzien van deze specifieke Micro Spline body, of dat deze te vervangen is, voordat je een nieuwe 12-speed cassette aanschaft. (Let op: de duurzame CUES-cassettes passen wél op de traditionele HG-body).
Een van de mooiste eigenschappen van de Shimano 12-speed (Hyperglide+) ecosysteem is dat Deore, SLX, XT en XTR volledig en naadloos met elkaar te mixen zijn. Dit biedt ruimte voor de slimste upgrade-hack uit de fietswereld: besteed je geld op de juiste plek.
Kies bijvoorbeeld voor een voordelige, stalen Deore cassette en ketting (deze zijn weliswaar zwaarder, maar extreem slijtvast) en combineer deze met een luxere Deore XT achterderailleur en een XT shifter. Het schakelmechanisme op je stuur bepaalt namelijk voor 90% het directe 'gevoel' en de precisie van je aandrijflijn. Zo haal je voor een fractie van de prijs de schakelervaring van het topsegment in huis!
Met shifters, remhendels, de bediening van je dropper-post (verstelbare zadelpen) en een lock-out voor je verende voorvork, kan het stuur van een mountainbike al snel een chaotische verzameling van klemmen worden. Om dit op te lossen heeft Shimano I-Spec EV ontwikkeld. Dit is een uiterst slim montagesysteem waarbij je de shifter en dropper-hendel direct aan de klem van je remhendel kunt bevestigen. Het resultaat is een prachtig opgeruimde cockpit en een breed scala aan afstelmogelijkheden (zowel in hoek als zijwaarts) om de knoppen perfect onder je duimen te positioneren.
Een soepel schakelende XT of CUES groepset is het begin van veel offroad-plezier, maar je fiets is pas echt af als je ook de rest van de componenten met zorg hebt gekozen. Wielermagazine biedt diepgaande gidsen om elk onderdeel van je mountainbike te perfectioneren:
Met de juiste Shimano groepset, perfect afgestemde remmen en de kennis uit onze gidsen, staat er niets meer tussen jou en je volgende King of the Mountain of modderige zondagochtendrit. Tijd om het bos in te duiken!
Terug naar Koopgids