Hoe werken klikpedalen?

Klikpedalen bestaan uit twee hoofdcomponenten: het pedaal zelf, dat als een gewoon plat pedaal aan je fiets wordt bevestigd; en de schoenplaat, die vastzit aan je fietsschoen. Met een veermechanisme op het pedaal kun je de schoenplaatjes op je schoenen in en uit de pedalen 'klikken'. Bij de meeste systemen duw je je voet naar voren en naar beneden op het pedaal totdat de plaat op zijn plaats 'vastklikt'. Je voet zal dan aan het pedaal blijven zitten tot je hem weer losmaakt, wat bij de meeste systemen gebeurt door je voet naar buiten te draaien totdat de schoenplaat loslaat.

Belangrijke voordelen

Er zijn een aantal voordelen verbonden aan klikpedalen. Het belangrijkste voordeel van deze pedalen is meer controle over de fiets, en het feit dat je voeten niet van de pedalen glijden, ook niet in natte weersomstandigheden. Je voet staat namelijk vastgeklikt in één positie: de bal van je voet zit boven de as van het pedaal. Ook kun je veel meer kracht leveren op het pedaal, omdat je voet simpelweg vast zit. Je kunt dan ook niet alleen duwen, maar ook trekken aan de trappers. Je zet dus kracht tijdens de gehele roterende beweging. Ook bij klimmen uit het zadel, bij een sprint, en zelfs gewoon staand in het zadel profiteer je van het feit dat je voeten vast zitten. Het aller fijnste voordeel is misschien wel dat je voeten minder moe zijn. Een voordeel dat vooral merkbaar is tijdens langere ritten.

Kleine nadelen

Natuurlijk hebben de klikpedalen ook een paar nadelen. Al helemaal wanneer je er voor het eerst mee begint, maar dit is hartstikke normaal. Elke fietser heeft deze problemen gehad. In het begin zul je bijvoorbeeld merken dat je op tijd uit uit je pedaal kunt klikken wanneer je stopt. Geloof ons: élke fietser is wel een keer op z'n gezicht gegaan door het niet tijdig uitklikken. Het vergt simpelweg wat oefening: dit wordt namelijk al snel gewoonte. Daarnaast lopen wielrenschoenen met schoenplaatjes ook niet echt bepaald fijn. Maar goed, echt wandelen doe je in deze schoenen toch niet, dus dit zou je niet moeten tegenhouden om klikpedalen aan te schaffen.

Soorten klik-pedalen

Er zijn twee hoofdsystemen te onderscheiden binnen de klikpedalen. Deze worden onderverdeeld als tweepuntsbevestiging en driepuntsbevestiging. Maar je zult ze wellicht beter herkennen onder de Shimano namen SPD en SPD-SL. We leggen de verschillen graag aan je uit:

SPD-SL systeem

Het SPD-SL systeem is een driepuntbevestiging en wordt voornamelijk gebruikt in het wegwielrennen. Dit systeem heeft een grote kunststof schoenplaat die met drie bouten aan de schoen kan worden bevestigd. Het klikmechanisme op het pedaal is maar eenzijdig, dus je moet ervoor zorgen dat je het pedaal met de juiste zijde naar boven staat gedraaid om erin te kunnen klikken. Het driepunt kliksysteem zorgt voor een groter, stabieler platform op het pedaal omdat de schoenplaatjes en het schoenplaatcontact groter zijn. Dit kan de krachtoverdracht en prestaties verbeteren. Omdat de schoenplaatjes groot zijn en uit het loopvlak van de schoen steken, zijn deze niet heel prettig om mee rond te lopen.

SPD kliksysteem

Het tweede-bout-kliksysteem wordt voornamelijk gebruikt voor off-road fietsen en bijvoorbeeld woon-werkverkeer. Dit systeem maakt gebruik van een kleinere metalen klem, dat met twee bouten aan de fietsschoen wordt bevestigd. Het klikmechanisme op het pedaal zit aan beide zijden. Het maakt dus niet uit welke zijde naar boven staat gedraaid, je schoen past er altijd in. Dit maakt het gemakkelijker om in- en uit te klikken. Omdat deze schoenplaatjes kleiner zijn, kunnen ze (gedeeltelijk) in het loopvlak van de fietsschoenen worden verzonken. Dit maakt het gemakkelijker om rond te lopen met deze schoenen wanneer je van de fiets stapt.

De juiste schoenplaatjes

Wanneer je klikpedalen aanschaft, zijn de schoenplaatjes in de meeste gevallen in de doos inbegrepen. Er zijn verschillende merken te vinden, bijvoorbeeld Shimano, Look, Speedplay en Time. Wanneer je klikpedalen van een bepaald merk hebt, dan is het noodzakelijk om ook de schoenplaatjes van dat merk te kopen. De plaatjes zijn over het algemeen namelijk niet tussen merken uitwisselbaar. Er zijn uitzonderingen: de 2-punt-bevestigingssystemen van de merken Ritchey en Wellgo zijn specifiek cross brand opgezet.

Verschillende kleuren schoenplaatjes bij klikpedalen

Je kunt je schoenen voorzien van schoenplaatjes in diverse kleuren. Deze zijn niet voor de show, maar hebben een betekenis. Zo geeft de kleur aan hoeveel speling je in je schoenplaatje hebt, oftewel hoeveel je naar links en naar rechts kunt draaien zónder uit het pedaal te klikken. Bij Shimano zijn de kleuren en de speling als volgt:

  • Rood: 0 graden speling
  • Blauw: 2 graden speling
  • Geel: 6 graden speling

Let op: kleuren zijn ook merkafhankelijk. Zo heeft het rode schoenplaatje bij Shimano de minste speling, en bij Look juist de meeste. Bij Look zijn de kleuren als volgt:

  • Zwart: 0 graden speling
  • Grijs: 4,5 graden speling
  • Rood: 9 graden speling

Welke klikpedalen voor mountainbike?

Ben je een wegwielrenner? Dan kun je gaan zoeken naar de volgende soorten driepuntsbevestiging pedalen:

  • Shimano SPD-SL
  • Look
  • Speedplay
  • Time

Ben je een mountainbiker? Dan heb je een specifiek kliksysteem met tweepuntsbevestiging nodig. Binnen de merken zijn deze als volgt:

  • Shimano SPD
  • Time ATAC
  • Speedplay Frog
  • Look S-track

Er zijn natuurlijk nog meer merken te onderscheiden, maar dit zijn veruit de bekendste en met deze heb je dan ook zo'n 99% van de markt wel te pakken.

Lees ook onze Shimano PD r550 pedalen review >

Terug naar Koopgids