Zoals we in onze algemene racefiets koopgids al kort aanstipten, is de markt grofweg verdeeld in klimfietsen, aero fietsen en endurance fietsen. De endurance categorie is veruit de meest veelzijdige. Deze fietsen zijn ideaal voor beginners die nog moeten wennen aan de voorovergebogen fietshouding, maar ze zijn net zo populair bij zeer ervaren Gran Fondo-rijders die tochten van meer dan honderdvijftig kilometer door het hooggebergte maken.
LET OP: comfort betekent niet langzaam. Een veelgehoord misverstand is dat een comfortabele racefiets een langzame of trage fiets zou zijn. Niets is minder waar. Comfort staat op lange afstanden namelijk gelijk aan snelheid. Als jij na drie uur fietsen geen pijn in je rug hebt, kun je veel langer krachtig blijven doortrappen dan iemand op een aerodynamische prof-fiets die door kramp overeind moet komen.
[Check prijs bij ###COPYCODE1###]Het grote geheim van de endurance fiets zit in de verhoudingen van het frame, oftewel de geometrie. Framebouwers kijken hierbij voornamelijk naar de 'Stack' en de 'Reach'.
Het resultaat van deze aanpassingen is een meer rechtop zithouding. Je bekken kantelt minder extreem naar voren en je hoeft je nek niet scherp omhoog te knikken om vooruit te kunnen kijken. Heb je in het verleden op je huidige fiets regelmatig de fysio moeten bezoeken? Dan kan deze meer ontspannen geometrie wonderen doen. Vaak is het optimaliseren van je fietshouding en de aankoop van de juiste fiets een structurelere oplossing dan het wekelijks bezoeken van de fysiotherapie voor wielrenners met lage rugklachten, omdat je de klachten bij de bron aanpakt.
Naast de zithouding is ook het stuurgedrag van een endurance racefiets volledig afgestemd op lange, vermoeiende dagen. Als je na zes uur klimmen aan een snelle afdaling begint en je reflexen wat trager worden, wil je geen fiets die bij de minste of geringste stuurbeweging zenuwachtig alle kanten op schiet.
HANDIG: een langere wielbasis. Om de fiets rustig en vergevingsgezind te maken, rekken fabrikanten het frame iets op. De afstand tussen het voorwiel en het achterwiel (de wielbasis) is net wat groter. Ook de hoek van de voorvork (de balhoofdhoek) is een fractie vlakker of 'luier' gemaakt. Hierdoor stuurt de fiets ontzettend voorspelbaar en koersvast. Hij trekt van nature makkelijk een rechte lijn, wat heel veel stabiliteit en vertrouwen geeft in snelle afdalingen of op momenten dat je even je bidon pakt of je stuur met één hand loslaat.
De juiste geometrie is slechts de helft van het verhaal. Als je mooi ontspannen rechtop zit, maar het frame geeft elke hobbel in de weg genadeloos hard door aan je lichaam, ben je alsnog snel vermoeid. Daarom zijn moderne endurance racefietsen uitgerust met hoogwaardige technieken om het slechte wegdek letterlijk glad te strijken.
Carbon is een fantastisch materiaal voor racefietsen, omdat de ingenieurs het in hele specifieke richtingen kunnen weven en 'programmeren'. Bij een comfortracer leggen de fabrikanten het carbon zo over elkaar heen, dat het gebied rondom de trapas en de liggende achtervork extreem stijf blijft. Hierdoor gaat er geen trapenergie verloren. Tegelijkertijd worden de staande achtervork en de voorvork zo gemaakt dat ze verticaal een klein beetje kunnen doorbuigen. Dit heet 'verticale compliance'. Het frame werkt in feite als een stugge bladveer die de scherpe randjes van klinkers, putdeksels en asfaltnaden moeiteloos absorbeert.
In het hogere segment gaan sommige grote fietsmerken nog een stapje verder door heuse 'micro-vering' in het frame te integreren. Schrik niet: dit zijn geen zware, deinzende verende voorvorken zoals je die op een mountainbike ziet. Het gaat om weggewerkte, lichtgewicht systemen die maar een paar millimeter veerweg bieden, precies genoeg om de trillingen van kasseien uit je gewrichten te houden.
HANDIG: bekende dempingssystemen in de winkel. Als je je gaat oriënteren, zul je specifieke merknamen tegenkomen. Specialized monteert bijvoorbeeld de Future Shock in de stuurkolom: een kleine schroefveer net onder je stuurpen die je polsen, armen en nek ontziet. Trek is beroemd om het IsoSpeed systeem, een ingenieuze ontkoppeling van de zadelbuis ten opzichte van de bovenbuis, waardoor de complete zadelbuis naar achteren kan doorbuigen over hobbels. Canyon biedt op haar beurt de bekende VCLS zadelpen, een ontwerp dat fysiek in de lengte uit twee helften is gespleten en daardoor feilloos meeveert met de ondergrond.
[Check prijs bij ###COPYCODE2###]Over de zadelpen gesproken: dit vaak onderschatte onderdeel is van onschatbare waarde voor je rijcomfort. Waar de kneiterharde aero fietsen vaak dikke, platte zadelpennen gebruiken die geen millimeter toegeven, is een endurance fiets vaak bewust ontworpen rondom een klassieke, slanke ronde zadelpen met een diameter van 27,2 millimeter (of een speciale D-vormige buis). Omdat deze pen dunner is, flext hij veel makkelijker mee met je lichaamsgewicht wanneer je over een slechte weg rijdt.
TIP: onderschat de invloed van je bekken niet. Al die demping in het frame en de zadelpen verliest zijn werking als je simpelweg op het verkeerde zadel zit. Omdat je op een endurance fiets meer rechtop zit dan op een diepe racefiets, roteert je bekken anders. Je steunt daardoor meer op je zitbotjes en minder op je zachte weefsel (het perineum). Vaak vraagt deze houding om een zadel dat aan de achterkant net een fractie breder is en een andere drukverdeling heeft. Lees je daarom goed in via onze fietszadel koopgids om na de aanschaf van je fiets het absolute puntje op de i te zetten.
Hoe innovatief een verende zadelpen of een slim carbon frame ook is, de absolute nummer één factor voor comfort bevindt zich direct op het asfalt: de roterende massa. De wielen en met name de breedte van je banden maken of breken de rijervaring op een endurance racefiets.
Nog niet zo heel lang geleden werd je in het peloton raar aangekeken als je met banden breder dan 25 millimeter reed. Het frame bood simpelweg geen ruimte (clearance) voor meer rubber en bovendien dacht men dat bredere banden trager waren. Die theorie is door wetenschappelijke tests en windtunnels inmiddels volledig naar de prullenbak verwezen.
Fabrikanten van endurance racefietsen hebben de voorvork en achterbrug tegenwoordig veel breder gemaakt. Het is in deze categorie de absolute standaard geworden dat een frame moeiteloos ruimte biedt aan banden van 32 millimeter, en veel moderne modellen slikken zelfs 35 millimeter breed rubber. Dit grotere luchtvolume transformeert de manier waarop de fiets over het wegdek rolt.
LET OP: pomp je banden niet meer kneiterhard op. De oude gewoonte om voor vertrek 8 bar in je dunne bandjes te pompen, stamt uit de tijd dat we dachten dat een stuiterende fiets een snelle fiets was. Bij een band van 32 millimeter breed bereik je het maximale rendement vaak al bij 4 of 4.5 bar, afhankelijk van je lichaamsgewicht. Deze lagere bandenspanning stelt de band in staat om als een kussentje over klinkers en ruw asfalt te plooien, in plaats van over elke oneffenheid omhoog te stuiteren. Dit haalt vrijwel alle harde trillingen (hoog frequente vibraties) uit je lichaam, zónder dat je inlevert op rolweerstand.
Om deze lage drukken te rijden zonder de beruchte 'stootlekken' (snakebites) te krijgen, is het verstandig om je wielen tubeless te maken. Je fietst dan met vloeibare latex in plaats van een kwetsbare binnenband. Wil je precies weten welke breedte of welk profiel bij jouw ritten past? Duik dan even diep in onze racefiets banden koopgids en lees je in over de voor- en nadelen in ons artikel over tubeless banden.
[Check prijs bij ###COPYCODE3###]Doordat die endurance frames tegenwoordig met gemak 35 millimeter banden aankunnen, kom je op een interessant snijvlak terecht: de All-road fiets. Want als je onder je comfortracer ineens banden met een licht noppenprofiel legt, kun je er plotseling moeiteloos schelpenpaadjes, harde zandwegen en boswielerpaden mee trotseren. De fiets wordt een alleskunner.
HANDIG: wanneer kies je voor endurance en wanneer voor gravel? Vraag je je af of je dan niet net zo goed een echte gravelbike kunt kopen? Dat hangt af van je verhouding tussen asfalt en onverhard. Een endurance racefiets is primair gemaakt voor het asfalt (denk aan 80% asfalt, 20% onverhard). De geometrie is nog steeds vlot en reactief. Een echte gravelbike (waar banden in passen van 40 tot wel 50 millimeter) is gebouwd voor zwaarder en grover terrein. De geometrie van een gravelbike is nóg luier, de wielbasis nog langer en het frame zit vol met montagepunten voor fietstassen (bikepacking). Twijfel je enorm tussen deze twee werelden? Lees dan voor je definitieve beslissing onze gravelbike kopen uitleg tips door.
Als je overtuigd bent van de ontspannen geometrie en het comfortabele weggedrag, blijft de daadwerkelijke aanschaf over. In het endurance segment is de keuze enorm, maar met name het verzet (de versnellingen) en de keuze in materiaal bepalen of de fiets echt bij jouw doelen past.
Omdat comfortracers bij uitstek het gereedschap zijn voor urenlange beklimmingen tijdens evenementen zoals de Marmotte of de Alpe d'HuZes, is de afmontage vanuit de fabriek hier gelukkig vaak al op aangepast. Let er bij aankoop in de winkel altijd op dat de fiets is uitgerust met een zogenaamd 'compact' crankstel aan de voorkant (met 50 en 34 tanden op de voorbladen). Aan het achterwiel kies je bij voorkeur voor een flinke klimcassette met een groot bereik, bijvoorbeeld met een 11-34 vertanding.
HANDIG: soepel bergop met de juiste cadans. Met deze combinatie van tandwielen kun je zelfs op de steilste bergen een soepele, relatief hoge trapfrequentie (cadans) blijven draaien. Niets is zo schadelijk voor je knieën en onderrug als urenlang zwaar moeten 'harken' op een te groot verzet. Wil je meer weten over de mechanische en elektronische varianten van dit soort schakelsystemen? Duik dan voor je aankoop even in ons artikel over Shimano racefiets groepsets.
Het endurance segment is fantastisch omdat het voor letterlijk elk budget toegankelijk is. Toch is het goed om te weten welke technieken je in welke prijsklasse vrijspeelt:
Hoewel alle comfortracers in de basis een ontspannen geometrie hebben, lossen merken de behoefte aan demping op compleet verschillende manieren op:
Klaar om de knoop door te hakken? Neem deze drie laatste praktische aandachtspunten mee voordat je je definitieve beslissing maakt:
