Een mountainbike dirt jumper is in de basis een agressieve hybride. Het is een volbloed kruising tussen de wendbaarheid en onverwoestbaarheid van een crossfiets, en de controle en het rolgemak van een mountainbike. De geometrie is sterk afwijkend van een fiets ontworpen voor bosritten.
De fiets heeft een zeer laag frame (voor maximale bewegingsvrijheid in de lucht), een korte wielbasis en een steile balhoofdhoek. Het zadel staat standaard extreem laag en wordt tijdens het rijden eigenlijk nooit gebruikt om op te zitten; het dient uitsluitend als klemvlak voor je knieën tijdens het uitvoeren van trucs in de lucht. Waar je voor ritten door het bos onze algemene mountainbike keuzehulp raadpleegt, en voor uitsluitend street of skatepark gebruik een bmx kopen overweegt, combineert een dirtbike het beste van beide werelden voor vliegwerk en asfaltgolven.
Bij het kiezen van de beste pumptrack fiets stuit je direct op de keuze voor het materiaal van het frame. Carbon zie je in deze discipline nauwelijks terug, vanwege de kwetsbaarheid bij harde, gerichte impact (zoals het neerkomen op de zijkant van het frame na een mislukte truc). De strijd gaat tussen chromoly staal en aluminium.
Chromoly (Chroom-molybdeen) staal is het traditionele materiaal voor dirtjumpers en BMX-fietsen. Staal heeft de unieke natuurkundige eigenschap dat het lichtjes mee-flext. Wanneer je een sprong te kort inschat en met je achterwiel hard op de rand van de landing klapt (casing), absorbeert een stalen frame een deel van de impact. Merken als NS Bikes (met de Metropolis-serie) en YT Industries (Dirt Love) zweren bij staal. De frames zien er bovendien zeer klassiek en slank uit door de dunnere buizen. Het nadeel is dat staal iets zwaarder is en gevoeliger is voor roestvorming bij interne lakschade.
[Check prijs]Aluminium frames domineren de moderne markt voor pumptracks. Merken zoals Canyon (Stitched), Rose (The Bruce), Specialized (P.Series) en Trek (Ticket) gebruiken vrijwel uitsluitend hoogwaardig aluminium. Een aluminium frame is stijver dan staal. Deze absolute stijfheid zorgt ervoor dat elke pompende beweging die je met je armen en benen maakt, direct wordt omgezet in voorwaartse snelheid op een pumptrack. Er gaat geen energie verloren aan het flexen van het frame. Daarnaast is aluminium substantieel lichter. Een lichte fiets trek je makkelijker de lucht in bij een bunnyhop of sprong. De dikkere buizen geven de fiets een agressieve, moderne uitstraling.
Aan de voorzijde van een 26 inch dirtbike vind je een verende voorvork. Het is belangrijk te begrijpen dat deze vork een totaal andere functie vervult dan op een trail-mountainbike. De voorvork heeft standaard slechts 100 millimeter veerweg.
Het doel van deze vering is uitsluitend het opvangen van extreme krachten bij harde landingen, of het redden van je polsen als je per ongeluk te ver springt en op een vlak stuk asfalt landt (flat landing). Je stelt de vering daarom extreem hard af. Pomp je de luchtveer op tot een veel hogere druk dan aangegeven voor jouw lichaamsgewicht, dan zakt de vork niet in wanneer je een steile schans oprijdt of wanneer je druk zet in het dal van een pumptrack. Zou je de vork zacht afstellen om kleine hobbels te absorberen, dan absorbeert de vork ook al je 'pomp'-energie en val je direct stil.
Specifieke voorvorken zoals de Rockshox Pike DJ of de Marzocchi Bomber DJ zijn marktleiders. Ze bevatten versterkte binnenpoten en dikkere chassis om de gigantische zijdelingse krachten te weerstaan die vrijkomen bij het landen van 360-graden rotaties. Goedkope instapvorken knikken of breken onder deze belasting af.
[Check prijs]Een pumptrack fiets of dirtjumper blinkt uit in minimalisme. Alles wat uitsteekt of kwetsbaar is, overleeft een middag in het skatepark of op de trails niet.
Je vindt op deze fietsen geen schakelsysteem. Een derailleur klappert, valt in de spaken bij een harde zijwaartse landing en breekt direct af als je valt. Een singlespeed mtb heeft slechts één tandwiel voor en één tandwiel achter. Dit bespaart gewicht, is muisstil en is nagenoeg onderhoudsvrij. Om de ketting op de juiste spanning te houden, maken deze frames gebruik van horizontale uitvaleinden (horizontal dropouts). Hierin schuif je het achterwiel naar achteren totdat de ketting strak staat, waarna je het wiel met bouten (en vaak interne kettingspanners) muurvast zet.
Remkracht is ondergeschikt in deze discipline. Het doel is snelheid behouden. Een dirtjumper heeft daarom vrijwel uitsluitend een achterrem. Een voorrem zit in de weg en voegt onnodig gewicht toe. Hydraulische schijfremmen bieden de beste remkracht met één vinger, maar brengen een uitdaging mee voor rijders die trucs willen doen.
Wil je het stuur in de lucht meerdere keren volledig kunnen ronddraaien (barspins) of het frame laten ronddraaien (tailwhips), dan wikkelt een standaard remleiding zich om de voorvork heen, wat onmiddellijk blokkeert of de leiding afscheurt. Fabrikanten lossen dit op twee manieren op:
De componenten die contact maken met jou en de ondergrond bepalen het directe rijgevoel van een skatepark mountainbike.
Waar de mountainbikewereld is overgestapt op 29-inch wielen voor rolvermogen over rotsen, blijft de dirtjump-scene stellig vasthouden aan 26-inch. Een 26-inch wiel is lichter, sterker en veel stijver. Het maakt de fiets extreem wendbaar en verlaagt het zwaartepunt, wat essentieel is voor balans in de lucht.
De bandenkeuze hangt af van je locatie. Voor geasfalteerde pumptracks monteer je gladde banden (slicks) en pomp je ze ongenadig hard op (vaak rond de 4 bar of 60 psi) om rolweerstand te minimaliseren. Rijd je op echte zand-dirts in het bos, dan kies je voor een band met een micro-noppenprofiel, zoals de Schwalbe Billy Bonkers of de Maxxis DTH, voor maximale tractie op los of droog zand.
Op een dirtjumper monteer je nooit klikpedalen (SPD). Je moet in de lucht, of bij een valpartij, je fiets onmiddellijk van je af kunnen duwen (bailing). Je monteert daarom altijd brede 'flat pedals' voorzien van scherpe stalen pinnen. Deze pinnen grijpen zich vast in de rubberen zolen van je schoenen, waardoor je voet niet verschuift tijdens de felle pompende beweging. Lees in onze gids over mountainbike schoenen precies welke schoenen met platte, plakkerige rubberzolen (zoals Five Ten) hier het best bij passen.
Vliegen brengt het risico op vallen met zich mee. Pumptracks van asfalt zijn hard en vergevingsloos. De stalen pinnen van je pedalen slaan gaten in je schenen zodra je voet wegglijdt na een landing.
LET OP: Draag altijd de juiste bescherming. Een specifieke skate- of BMX-helm die de achterkant van je hoofd goed bedekt, is de absolute basis. Bekijk de verschillen in onze fietshelm koopgids. Combineer dit met hoogwaardige, zachte kniebeschermers die verharden bij impact (zoals D3O-materiaal). Wil je grotere schansen springen, verdiep je dan in rug- en borstbescherming via ons artikel over body protectie.
[Check prijs]Loop de volgende checklist na voordat je je nieuwe dirtjump bike definitief bestelt:
We wensen je veel airtime en soepele landingen. De investering in een ijzersterke, speelse dirtjumper tilt je fietsvaardigheid en fietstechniek op elk terrein in een rap tempo naar een ongekend hoog niveau.
Terug naar Koopgids