Je kunt de markt voor ligsturen verdelen in twee categorieën. Welk systeem je nodig hebt, hangt volledig af van de fiets die nu in je schuur staat.
Veruit de meeste triatleten beginnen door een 'clip-on' opzetstuur te monteren op hun standaard racefiets. Dit is een modulair systeem (met merken als Profile Design of Vision) dat je via twee losse klemmen om je huidige stuur schroeft. Het is een betaalbare manier om toch heel aerodynamisch op de fiets te zitten.
LET OP: de vorm van je huidige stuur. Voordat je een clip-on bestelt, moet je je huidige racestuur controleren. De meeste klemmen zijn gemaakt voor een standaard, ronde stuurbuis met een diameter van 31.8 millimeter. Heb jij een moderne racefiets met een plat carbon aero-stuur? Dan passen standaard ronde klemmen vrijwel nooit. Je bent in dat geval vaak afhankelijk van specifieke opzetstukken die door het merk van jouw fiets (zoals Trek, Giant of Specialized) worden gemaakt.
Heb je al geïnvesteerd in een echte triathlon fiets? Dan is de basis (de zogenaamde basebar) al aanwezig. Je kijkt in dit geval puur naar het vervangen van de 'extensions' (de buizen die naar voren steken) en de armsteunen. Omdat je in dit segment op zoek bent naar de laatste aerodynamische winst, kom je al snel uit bij specialisten zoals Drag2Zero, Aerocoach of WattShop. Zij maken carbon extensions die exact op de ronding van jouw onderarmen aansluiten.
[Check prijs bij ###COPYCODE1###]De tijd dat alle ligsturen recht naar voren wezen, ligt gelukkig achter ons. De bocht aan het uiteinde van je ligstuur (de bend) bepaalt namelijk de hoek van je polsen. Dit heeft direct invloed op de hoeveelheid spanning in je onderarmen en schouders.
Een rechte buis of een lichte S-bocht ziet er agressief en snel uit. Om een rechte buis vast te houden, moet je je polsen echter in een onnatuurlijke hoek naar beneden knikken. Dit geeft constant spanning. Voor een korte, explosieve tijdrit van 10 kilometer is dit vol te houden, maar op een lange afstand leidt dit al snel tot kramp, nekklachten of tintelende vingers.
Dit is voor de meeste triatleten de absolute standaard en de meest verstandige keuze. Aan het einde van de buis loopt het stuur in een hoek van ongeveer 40 tot 50 graden omhoog (als de voorkant van een ski). Je polsen blijven hierdoor in een neutrale, ontspannen 'handdruk'-positie. Je kunt je bovenlichaam als het ware ontspannen in het stuur haken, waardoor je veel minder spierkracht nodig hebt om je aero-positie vast te houden.
Als je naar de fietspositie van professionele triatleten kijkt, zie je tegenwoordig vaak de 'Mantis' houding (vernoemd naar de bidsprinkhaan). Hierbij staan de extensions extreem ver omhoog gekanteld, soms wel tot 30 graden. Je handen bevinden zich daardoor vrij hoog, vlak voor je gezicht. De theorie uit de windtunnel hierachter is slim: door je handen voor je gezicht te plaatsen, sluit je het 'gat' waar de wind normaal gesproken in slaat. De luchtstroom wordt via je handen netjes over je onderarmen en over je schouders geleid, in plaats van dat de wind tegen je borstkas botst.
[Check prijs bij ###COPYCODE2###]Een goede aerodynamische houding is waardeloos als het pijn doet. Zodra je door kramp overeind moet komen, verlies je direct al je voordeel. Bovendien wil je nog fatsoenlijk kunnen hardlopen na het fietsen.
TIP: waak voor een te gesloten heuphoek. Veel beginners maken de inschattingsfout om het ligstuur zo diep en laag mogelijk af te stellen. Hierdoor sluit je je heuphoek enorm. Je knieën komen bij elke pedaalslag te dicht bij je borstkas. Hierdoor raakt je ademhaling in de verdrukking en kun je domweg minder wattage wegtrappen. Als je een ligstuur monteert, moet je dit eigenlijk altijd compenseren door je fietszadel een flink stuk naar voren te schuiven (of een specifiek triatlonzadel te monteren). Dit roteert je bekken naar voren, waardoor je heuphoek weer open en comfortabel wordt.
HANDIG: bredere armpads. De kussentjes waar je ellebogen op rusten (de armpads of cups) dragen urenlang het gewicht van je bovenlichaam. Oude of erg goedkope ligsturen hebben vaak kleine, smalle kussentjes die vervelende drukpunten opleveren. Kijk of je ligstuur is uitgerust met 'deep cup' armsteunen. Dit zijn wat bredere, diepere schaaltjes die je onderarm over een groter oppervlak ondersteunen. Die drukverdeling is op een lange rit enorm veel waard.
Voordat je een ligstuur bestelt, is het heel belangrijk om te weten aan wat voor soort triatlonwedstrijden je gaat meedoen. De regels rondom sturen zijn namelijk erg streng.
Klaar om je fiets om te toveren tot een snelle tijdritspecialist? Loop dan nog even deze laatste praktische zaken na voordat je het stuur in je winkelmandje plaatst:
