Je hebt de perfecte mountainbike uitgezocht met behulp van onze mountainbike keuzehulp, maar bent nog niet klaar om de paden op te duiken. De verbinding tussen jou en je fiets bestaat uit slechts drie contactpunten: het stuur, het zadel en de pedalen. Van deze drie bepalen je pedalen voor het grootste deel de controle, de krachtoverbrenging en het vertrouwen tijdens een afdaling. Sta je voor de keuze om nieuwe mtb pedalen kopen, dan beland je direct in de langstlopende discussie binnen de sport: ga je vastklikken of kies je voor losse platformpedalen? In deze gids leggen we de technische verschillen uit, bespreken we de werking van pinnen en speling, en helpen we je de juiste keuze te maken voor jouw rijstijl.
De fietswereld is in twee kampen verdeeld. Aan de ene kant heb je rijders die zweren bij klikpedalen, vaak kortweg 'SPD' genoemd. SPD staat voor Shimano Pedaling Dynamics, het systeem dat decennia geleden de norm zette voor het vastklikken van je schoen aan het pedaal met een metalen plaatje (cleat). Aan de andere kant staan de 'flats' of platformpedalen, waarbij je voeten volledig vrij op het pedaal staan.
Platformpedalen zijn onmisbaar voor het aanleren van de juiste fietstechniek. Omdat je niet vastzit, kun je niet sjoemelen. Wil je een goede bunnyhop (sprong) maken, dan moet je de fiets met je lichaamsgewicht en de juiste techniek omhoog trekken. Bij klikpedalen trekken beginners de fiets vaak onterecht aan hun voeten omhoog. Daarnaast bieden flats een enorm mentaal voordeel in steile, technische en gladde secties. Dreig je te vallen, dan kun je direct en zonder belemmering een voet aan de grond zetten (bailing). Dit vertrouwen zorgt er paradoxaal genoeg vaak voor dat je sneller durft te dalen.
[Check prijs]Kies je voor het SPD-systeem, dan levert dit direct rendement op tijdens het klimmen. Je duwt niet alleen de pedalen naar beneden, maar je kunt ze ook omhoog trekken, wat zorgt voor een efficiëntere, rondere pedaalslag. Bovendien stuiteren je voeten nooit meer van de pedalen (foot slip) wanneer je met hoge snelheid over een veld vol boomwortels of rotsen (rockgardens) dendert. Je voeten blijven precies op de juiste plek, wat je veel controle over de achterkant van de fiets geeft.
Een goede set mtb flat pedals is een stuk geavanceerder dan het platte pedaal van een stadsfiets. Ten eerste is de vorm belangrijk. Een hoogwaardig platformpedaal heeft een lichte concave (holle) vorm. Hierdoor staat je voet niet óp het pedaal, maar valt deze als het ware een stukje ín het pedaal. Dit verhoogt de grip enorm.
Daarnaast zijn mountainbike pedalen met pinnen uitgerust met stalen schroefjes die zich vastbijten in het rubber van je schoen. Bij topmodellen zoals de Burgtec Penthouse Flat, de Hope F22 of de DMR Vault kun je deze pinnen in hoogte verstellen of vervangen als ze versleten zijn. Let bij de aanschaf goed op de maat. Merken zoals Crankbrothers bieden hun populaire Crankbrothers Stamp pedalen aan in maat Small en Large. Heb je schoenmaat 43 of groter? Kies dan altijd het Large platform, anders hangt de zijkant van je voet over de rand, wat op lange ritten erg pijnlijk is en je balans verstoort.
LET OP: De scherpe pinnen bieden waanzinnige grip, maar slaan ook genadeloos gaten in je schenen als je voet toch wegglijdt. Gebruik je agressieve flats, draag dan ook knie- en scheenbeschermers. Lees hierover meer in ons artikel over body protectie.
Als je kiest voor de controle van klikpedalen, krijg je te maken met de term 'float', oftewel speling. Float is het aantal graden dat je hak vrij heen en weer kan draaien voordat het mechanisme uitklikt. Dit is een uiterst belangrijke factor voor rijders met gevoelige knieën.
Shimano spd pedalen mtb (zoals de bekende XT en XTR modellen) bieden een zeer strakke, direct voelbare verbinding. Ze hebben relatief weinig float. Je voelt exact wanneer je vastzit en wanneer je losklikt. Dit is perfect voor krachtoverbrenging. Heb je echter snel last van je kniegewrichten, dan dwingt dit strakke systeem je voeten in een gefixeerde stand. Alternatieven van merken zoals Crankbrothers (bijvoorbeeld de Mallet of Eggbeater) en Time (ATAC) bieden aanzienlijk meer zijdelingse speling. Je voet kan tijdens het trappen een beetje zoeken naar de meest natuurlijke hoek, wat de belasting op je kniepezen enorm vermindert. Ook bij deze merken vereist klikpedalen mtb afstellen de juiste aandacht: plaats de schoenplaatjes recht onder de bal van je voet voor de beste krachtverdeling.
[Check prijs]Het weer in het bos is onvoorspelbaar en je pedalen moeten blijven werken in dikke klei. Het ontwerp van het mechanisme bepaalt of je nog kunt inklikken na een modderige wandel-sectie.
Pedalen met een gesloten of plat mechanisme, zoals bepaalde instapmodellen, lopen snel vol. Als er harde klei onder de veer ophoopt, weigert het pedaal. Time en Look (met de X-Track serie) hebben een meer open ontwerp waardoor de modder beter wordt weggeduwd. De absolute koning van de modderafvoer is echter de Crankbrothers Eggbeater. Dit pedaal bestaat uitsluitend uit vier metalen vleugels zonder omliggende kooi. Hoe dik de modder ook is, je trapt het altijd direct door het pedaal heen naar buiten.
De pedalenmarkt is grofweg verdeeld in giganten die zweren bij het efficiënte kliksysteem en CNC-specialisten die de ultieme flat pedals frezen. Dit zijn de merken die de dienst uitmaken in het bos:
Zelfs de beste mountainbike pedalen presteren slecht als je er de verkeerde schoenen op zet. Flat pedals vereisen schoenen met een specifieke, plakkerige rubbermix (zoals Stealth rubber van Five Ten) en een platte zool zonder grof profiel, zodat de pinnen maximaal contact maken. Klikpedalen vereisen juist een veel stijvere zool (vaak versterkt met carbon of nylon) om de kracht goed over te brengen op het relatief kleine pedaal. Verdiep je goed in deze materie en zorg voor de perfecte combinatie door onze gids over mountainbike schoenen grondig door te nemen.
[Check prijs]Neem deze punten nog even door voordat je je nieuwe pedalen monteert:
Welk systeem je ook kiest, een goed en betrouwbaar pedaal geeft je de basis om je rijtechniek te verbeteren. Zodra je niet meer na hoeft te denken over je voetpositie, geniet je pas echt van de snelheid op de trail.
Terug naar Koopgids