Zoals je in onze overkoepelende racefiets koopgids kunt lezen, bedient elke categorie een eigen type fietser. Bij de klimfiets is de doelgroep duidelijk: de berggeit. Maar staar je niet blind op alleen het hooggebergte. Een lichtgewicht fiets biedt namelijk een heel specifiek en verslavend rijgevoel: hij is extreem 'lichtvoetig' en reactief.
HANDIG: ook op het vlakke een genot. Zelfs als je jouw trainingskilometers voornamelijk op de uitgestrekte, vlakke wegen rond Nederweert en omstreken maakt, heeft een lichtgewicht frame absoluut meerwaarde. Door de lage massa schiet de fiets namelijk onder je vandaan zodra je aanzet na een bocht of wegsprint bij een stoplicht. Dat levendige, directe gevoel waarbij de fiets reageert op elke pedaalslag, is voor veel puristen de belangrijkste reden om voor dit type fiets te kiezen, ongeacht het landschap.
[Check prijs bij ###COPYCODE1###]Als je een klassieke klimfiets naast een massieve aero racefiets zet, valt direct het grote visuele verschil op. Waar de aero fiets brede, afgesneden buizen heeft om de wind te sturen, is de klimfiets opgebouwd uit ranke, slanke buizen.
Hoe ronder of licht ovaler een buis is, hoe minder materiaal (carbon) er nodig is om toch een enorme structurele sterkte te garanderen. Ronde buizen zijn van nature extreem sterk tegen krachten van buitenaf. Door deze dunne buisprofielen te gebruiken, schaven fabrikanten kostbare grammen van het totaalgewicht af. Het resultaat is een minimalistisch, elegant frame dat er op het eerste gezicht bijna fragiel uitziet, maar in werkelijkheid ijzersterk is.
De zithouding (geometrie) op een klimfiets ligt dicht tegen die van een aero racefiets aan. De 'Stack' (stuurhoogte) is relatief laag en de 'Reach' is sportief lang. Je zit dus redelijk diep voorover, wat je de mogelijkheid geeft om krachtig aan je stuur te trekken wanneer je uit het zadel komt op een steile helling (het zogeheten 'dansen op de pedalen').
TIP: scherp en accuraat stuurgedrag. Het grootste verschil in de geometrie zit hem echter aan de onderkant van het frame, in de wielbasis. Om de fiets zo wendbaar mogelijk te maken, plaatsen framebouwers het voor- en achterwiel relatief dicht bij elkaar. Bovendien is de hoek van de voorvork vaak een fractie steiler. Dit zorgt voor een ontzettend scherpe besturing. Dat is geen toeval: als je met zeventig kilometer per uur van een bergpas afdaalt, moet je de fiets met uiterste precisie en in een fractie van een seconde door een technische haarspeldbocht kunnen 'gooien'. De fiets reageert op de allerkleinste stuurbewegingen en gewichtsverplaatsingen van jouw lichaam.
In de wereld van de lichtgewicht fietsen draait vrijwel alles om getallen. Voor fietsfabrikanten is het een constante technische wedloop om het allerlichtste frame op de markt te brengen, maar er is een grens aan wat verantwoord en reglementair toegestaan is. Bij je zoektocht naar een klimfiets stuit je onvermijdelijk op de term 'UCI-limiet' en de cruciale balans tussen het gewicht en de stijfheid van het carbon.
De UCI (de internationale wielerunie) hanteert een hele strikte regel voor het profpeloton: een fiets die wordt gebruikt in officiële wedstrijden mag niet lichter zijn dan 6,8 kilogram. Deze regel stamt uit een tijd waarin men vreesde dat té lichte fietsen simpelweg onveilig en instabiel zouden worden in de afdaling. Hoewel de carbontechniek inmiddels jaren verder is, blijft deze harde grens voor profrenners staan. Dit leidt soms tot de bizarre situatie dat zij hun peperdure, vederlichte frames moeten 'verzwaren' met loden gewichtjes of zwaardere onderdelen om te mogen starten.
HANDIG: jij hebt die beperking niet. Als recreatieve amateurfietser of toerfietser ben jij gelukkig niet gebonden aan deze UCI-regels. Als jouw budget het toelaat om een fiets van 6 kilo (of zelfs lichter) op te bouwen, staat niets je in de weg om van dat extreme voordeel te profiteren. Let er wel op dat dit soort superlichte onderdelen vaak een maximaal rijdersgewicht (bijvoorbeeld 85 of 90 kilo) hebben. Controleer dit altijd goed als je zelf geen vedergewicht bent.
Een frame van nog geen 700 gram is op papier een fantastische prestatie, maar in de praktijk is het waardeloos als het frame bij elke aanzet meebuigt als een rietje. De absolute heilige graal in de bouw van een klimfiets is de 'stijfheid-gewichtsverhouding'. Een goed frame moet namelijk loeistijf zijn rond de trapas (het bottom bracket) en de balhoofdbuis aan de voorkant.
Wanneer je bergop uit het zadel komt om te versnellen en met je volle gewicht op de pedalen gaat staan, wil je dat elke vrijgekomen watt energie direct naar de ketting en het achterwiel gaat. Een slap frame absorbeert die energie en 'veert' mee, waardoor je trapkracht in het niets verdwijnt. Merken gebruiken in het topsegment daarom vaak speciale vezels (High Modulus carbon) op strategische knooppunten om die essentiële trapas-stijfheid te behouden, zónder de fiets zwaarder te maken.
[Check prijs bij ###COPYCODE2###]Jarenlang waren klimfietsen en aero racefietsen twee totaal gescheiden werelden. Tegenwoordig zien we die harde grens langzaam vervagen. Omdat de kennis over aerodynamica is verbeterd, krijgen ook pure klimfietsen steeds vaker gestroomlijnde details, zonder dat dit direct tot een gewichtstoename leidt. Een prachtig voorbeeld van deze evolutie is de Cervélo R5, die ontworpen is als de ultieme klimfiets, maar door subtiele aanpassingen ook in het dal veel efficiënter is.
TIP: kijk naar de buisvormen. Je herkent een moderne aero-klimfiets aan de zadelpen en de achterkant van de framebuizen. Deze zijn niet meer perfect rond, maar hebben een afgevlakte achterkant (een D-shape). Ook worden remleidingen nu vrijwel altijd naadloos weggewerkt in het stuur. Hoewel die interne bekabeling het systeem in theorie een paar gram zwaarder maakt, weegt dat ruimschoots op tegen de aerodynamische tijdwinst die je boekt in de kilometerslange aanloop naar een Alpencol toe.
Je kunt een peperduur, vederlicht frame kopen, maar als je daar vervolgens zware wielen in steekt, voelt de fiets bergop alsnog aan als een traktor. Wanneer we het over gewicht op een fiets hebben, is er namelijk één plek waar grammen dubbel zo zwaar tellen: de roterende massa. Omdat je de wielen niet alleen omhoog moet tillen, maar ook continu moet ronddraaien, is het minimaliseren van dit gewicht absoluut cruciaal op lage snelheden bergop.
Waar we bij aero racefietsen zagen dat velgen van 50 of 60 millimeter hoog de standaard zijn, monteer je in een klimfiets bij voorkeur een veel lagere wielset. We spreken dan over velgen met een profieldiepte tussen de 25 en 35 millimeter. Het principe hierachter is simpel: hoe lager de velg, hoe minder materiaal er nodig is aan de buitenkant van het wiel. Dit zorgt ervoor dat het wiel veel makkelijker op gang te trekken is na een haarspeldbocht, omdat er minder dode massa overwonnen hoeft te worden.
HANDIG: extra stabiliteit bij felle zijwind. Lage velgen hebben nog een enorm voordeel in het hooggebergte. Zodra je boven de boomgrens uitkomt op beruchte beklimmingen zoals de Mont Ventoux, heeft de wind vrij spel. Een lage velg vangt nauwelijks zijwind, waardoor je fiets veel stabieler aanvoelt en je niet bij elke windvlaag krampachtig je stuur hoeft vast te houden. Afhankelijk van je budget kun je hierbij kiezen voor extreem lichte carbon wielen, of voor de iets zwaardere maar robuustere en beter betaalbare opties uit onze aluminium racefiets wielen koopgids.
[Check prijs bij ###COPYCODE3###]Bij de aanschaf van een klimfiets zul je misschien nog twijfelen over het type remsysteem. Onder puristen en gewichtsfreaks heerst soms nog de gedachte dat traditionele velgremmen beter zijn. Waarom? Een systeem met velgremmen is in zijn totaliteit namelijk nog steeds iets lichter dan een systeem met remschijven en hydraulische vloeistof. Toch kiest inmiddels 99 procent van de fietsers en grote merken standaard voor schijfremmen.
LET OP: het gevaar van oververhitting in afdalingen. De keuze voor schijfremmen heeft alles te maken met veiligheid en controle zodra je over de top heen bent. Een beklimming wordt namelijk altijd gevolgd door een afdaling. Met velgremmen op een carbon velg bouw je bij hard en langdurig remmen enorme hitte op. In het verleden heeft dit vaak geleid tot geklapte banden of kromgetrokken velgen. Schijfremmen voeren deze hitte veilig af via de stalen schijf. Bovendien remmen ze veel consistenter en krachtiger, zelfs in de stromende regen. De paar gram extra gewicht die schijfremmen met zich meebrengen, wegen wat ons betreft absoluut op tegen het vertrouwen dat je ermee wint in de afdaling. Lees meer over de precieze werking en verschillen in onze fietsremmen koopgids.
Je hebt in de theorie nu het perfecte lichte frame gekozen, voorzien van veilige schijfremmen en een set lichte, lage klimwielen. Toch ben je er dan nog niet. De daadwerkelijke aanschaf van een klimfiets is een flinke investering, waarbij de keuze voor het juiste merk, de afmontage en de prijsklasse bepalen hoeveel snelheid je daadwerkelijk per euro koopt.
Zelfs met een fiets van nog geen zeven kilo kom je in de Alpen onherroepelijk geparkeerd te staan als de tandwielen op de fiets niet zijn afgestemd op de steile stijgingspercentages. Souplesse is het toverwoord. Let er in de winkel of online altijd op dat de klimfiets is uitgerust met een zogenaamd 'compact' crankstel aan de voorkant (vaak aangeduid als 50/34, wat staat voor het aantal tanden op het grote en kleine buitenblad).
Aan de achterkant (de cassette) heb je op een steile bergpas net zoveel bereik nodig. Waar vlakke polderfietsen vaak een cassette hebben die tot 25 of 28 tanden gaat, wil je op een klimfiets minimaal een 11-30, 11-32 of zelfs een 11-34 cassette monteren. Dat grote tandwiel achter stelt je in staat om je trapfrequentie (cadans) hoog te houden wanneer de hellingsgraad boven de tien procent uitschiet. Een soepele tred spaart je spieren en voorkomt knieklachten. Wil je meer inzicht in welke serie schakelmateriaal dit feilloos aankan? Neem dan een kijkje in ons overzicht van Shimano racefiets groepsets.
Het wegschaven van grammen is helaas een dure hobby; elke gram minder kost exponentieel meer geld. Om teleurstellingen te voorkomen, is het goed om te weten wat je per prijscategorie mag verwachten:
Hoewel elk merk claimt de snelste en lichtste fiets te bouwen, zit er een wezenlijk verschil in hun ontwerpfilosofie. Een kort overzicht van hoe de marktleiders de 'klimfiets' interpreteren:
Heb je jouw ultieme klimgeit op het oog? Loop dan nog even deze laatste drie praktische aandachtspunten langs voordat je de fiets afrekent en richting de Alpen vertrekt: